• BTC

    Bitcoin

  • $3753.54891075

  • 2.95%

  • XRP

    XRP

  • $0.3324310429

  • 2.63%

  • ETH

    Ethereum

  • $125.460001505

  • 3.71%

  • BCH

    Bitcoin Cash

  • $131.032213023

  • 2.43%

  • EOS

    EOS

  • $2.5046773085

  • 2.62%

  • XLM

    Stellar

  • $0.1086459948

  • 2.28%

  • USDT

    Tether

  • $1.0174633288

  • 0.15%

  • LTC

    Litecoin

  • $32.8505048302

  • 5.45%

  • TRX

    TRON

  • $0.0246862023

  • 1.22%

  • BSV

    Bitcoin SV

  • $77.6619049011

  • 2.47%

  • ADA

    Cardano

  • $0.0464562427

  • 5.22%

  • MIOTA

    IOTA

  • $0.323161693

  • 3.68%

  • BNB

    Binance Coin

  • $6.6277822992

  • 2.19%

  • XMR

    Monero

  • $46.4813132697

  • 2.96%

  • DASH

    Dash

  • $73.9037485119

  • 3.65%

  • NEO

    NEO

  • $8.2067874038

  • 7.16%

  • XEM

    NEM

  • $0.0577769488

  • 2%

  • ETC

    Ethereum Classic

  • $4.493184233

  • 3.7%

  • MKR

    Maker

  • $478.696426077

  • 5.57%

  • USDC

    USD Coin

  • $1.0116329887

  • 0.03%

  • ZEC

    Zcash

  • $54.8370312981

  • 2.68%

  • XTZ

    Tezos

  • $0.4400842082

  • 2.34%

  • WAVES

    Waves

  • $2.6210047281

  • 3.05%

  • DOGE

    Dogecoin

  • $0.0021482291

  • 2.45%

  • VET

    VeChain

  • $0.0041464162

  • 2.79%

  • TUSD

    TrueUSD

  • $1.0100100502

  • 0.25%

  • ONT

    Ontology

  • $0.6282014255

  • 3.69%

  • BTG

    Bitcoin Gold

  • $11.5952586184

  • 3.54%

  • QTUM

    Qtum

  • $2.1734167094

  • 3.43%

  • REP

    Augur

  • $17.5248133438

  • 18.96%

  • OMG

    OmiseGO

  • $1.3256152863

  • 4.86%

  • ZIL

    Zilliqa

  • $0.022680484

  • 4.67%

  • ZRX

    0x

  • $0.3043444608

  • 2.91%

  • LINK

    Chainlink

  • $0.4895963245

  • 2.77%

  • DCR

    Decred

  • $17.7700941843

  • 4.63%

  • BAT

    Basic Attention Token

  • $0.129473228

  • 2.21%

  • LSK

    Lisk

  • $1.2811031271

  • 3.56%

  • PAX

    Paxos Standard Token

  • $1.0096923347

  • 0.04%

  • BCD

    Bitcoin Diamond

  • $0.8118966878

  • 2.23%

  • BCN

    Bytecoin

  • $0.0006679629

  • 4.26%

  • NANO

    Nano

  • $0.9102492376

  • 3.85%

  • STEEM

    Steem

  • $0.3855175952

  • 5.25%

  • ICX

    ICON

  • $0.2458478429

  • 4.48%

  • BTS

    BitShares

  • $0.0427313751

  • 10.16%

  • DGB

    DigiByte

  • $0.0100868074

  • 2.62%

  • STRAT

    Stratis

  • $1.0785859513

  • 8.05%

  • AE

    Aeternity

  • $0.4532772749

  • 4.85%

  • XVG

    Verge

  • $0.0069447311

  • 4.36%

  • SC

    Siacoin

  • $0.002557883

  • 4.53%

  • R

    Revain

  • $0.2030923288

  • 6.76%

  • GUSD

    Gemini Dollar

  • $1.0067896046

  • 0.31%

  • HOT

    Holo

  • $0.0006934317

  • 19.84%

  • SNT

    Status

  • $0.0247924659

  • 7.43%

  • BTM

    Bytom

  • $0.0808715219

  • 3.27%

  • KMD

    Komodo

  • $0.7042178894

  • 6.21%

  • IOST

    IOST

  • $0.0065063672

  • 2.9%

  • NPXS

    Pundi X

  • $0.0004498239

  • 3.64%

  • PPT

    Populous

  • $1.3969350582

  • 5.25%

  • AOA

    Aurora

  • $0.0111959442

  • 12.66%

  • DAI

    Dai

  • $1.0131014381

  • 0.96%

  • GNT

    Golem

  • $0.0695863443

  • 4.2%

  • REPO

    REPO

  • $0.5702439375

  • 1.28%

  • ODE

    ODEM

  • $0.2835861008

  • 1.54%

  • CNX

    Cryptonex

  • $1.1203693193

  • 3.91%

  • ETN

    Electroneum

  • $0.0070829528

  • 13.84%

  • ARDR

    Ardor

  • $0.0595066067

  • 7.17%

  • PPP

    PayPie

  • $0.7151831021

  • 0%

  • FCT

    Factom

  • $6.667120107

  • 10.07%

  • MAID

    MaidSafeCoin

  • $0.1233837138

  • 4.25%

  • LRC

    Loopring

  • $0.0692854181

  • 10.28%

  • HT

    Huobi Token

  • $1.0654092045

  • 0.65%

  • WTC

    Waltonchain

  • $1.2323102034

  • 8.12%

  • HC

    HyperCash

  • $1.1245855309

  • 5.27%

  • INB

    Insight Chain

  • $0.2920046716

  • 1.76%

  • ARK

    Ark

  • $0.4425126711

  • 6.96%

  • XIN

    Mixin

  • $104.695324118

  • 4.53%

  • PIVX

    PIVX

  • $0.8183333539

  • 7.06%

  • POWR

    Power Ledger

  • $0.1163198619

  • 14.04%

  • DCN

    Dentacoin

  • $0.0001356272

  • 4.92%

  • PAI

    Project Pai

  • $0.0390995023

  • 2.52%

  • MANA

    Decentraland

  • $0.0409803992

  • 4.67%

  • KCS

    KuCoin Shares

  • $0.4685332256

  • 0.9%

  • APL

    Apollo Currency

  • $0.0028660968

  • 54.37%

  • PAY

    TenX

  • $0.3556499526

  • 24.49%

  • AION

    Aion

  • $0.1469028446

  • 5.43%

  • WAX

    WAX

  • $0.04105303

  • 4.39%

  • MCO

    Crypto.com

  • $2.4000872484

  • 5.77%

  • DGD

    DigixDAO

  • $18.9181232696

  • 6.93%

  • MONA

    MonaCoin

  • $0.5758157223

  • 1.27%

  • WAN

    Wanchain

  • $0.349233488

  • 7.52%

  • XZC

    Zcoin

  • $5.59606738

  • 7.51%

  • NEXO

    Nexo

  • $0.0656950585

  • 1.72%

  • RDD

    ReddCoin

  • $0.0012758095

  • 4.53%

  • BNT

    Bancor

  • $0.5785450893

  • 3.8%

  • POLY

    Polymath

  • $0.1239212303

  • 4.23%

  • THETA

    THETA

  • $0.0500586079

  • 7.12%

  • RVN

    Ravencoin

  • $0.0129305169

  • 2.7%

  • EURS

    STASIS EURS

  • $1.1124116425

  • 0.33%

  • LKY

    Linkey

  • $0.6823052665

  • 0.2%

  • GXS

    GXChain

  • $0.5648409419

  • 3.54%

Và Quantum Computing đã ra đời, Blockchain sẽ đến hồi kết?

Discussion in 'Trao Đổi Công Nghệ' started by TungNobi, Jan 12, 2019.

  1. Sự ra đời của máy tính lượng tử liệu sẽ giết chết Bitcoin? Và hôm nay nó đã ra đời. Thậm chí IBM còn thương mại hóa nó với cái tên Q System One.

    [​IMG]

    Tuy nhiên, vấn đề không đơn giản thế. Thực ra mình hoài nghi cái-mà-IMB-gọi-là-máy-tính-lượng-tử, bài này mình trình bày vài hiểu biết liên quan đến toán học trong việc giải quyết bài toán P chọi NP và tầm quan trọng của bài toán này trong mật mã học hiện đại cũng như toàn bộ ngành khoa học máy tính nói chung.

    Bắt đầu bằng thuật toán tạo số ngẫu nhiên


    Nếu bạn là dân IT chắc sẽ biết đến bộ sách đồ sộ "The Art of Computer Programming" của Knuth. Ông dành hẳn cả một chương lớn để bàn về việc làm thế nào để tạo ra được một số ngẫu nhiên. Thực ra vấn đề không chỉ tồn tại trong toán học mà nó cũng thể hiện mối liên hệ mật thiết với triết học trong câu hỏi đến nay vẫn chưa ai dám trả lời quả quyết: "Trên đời có thứ gì là ngẫu nhiên không?". Chính quy luật nguyên nhân-hệ quả của triết học, đã đặt ra cho toán học một ranh giới chưa thể bước qua, người ta chỉ có thể chấp nhận nó với tên gọi "thuật toán tất định".

    Thuật toán tất định ràng buộc rằng: đầu ra (output) hoàn toàn có thể dự đoán được thông qua đầu vào (input). Nghĩa là chẳng có gì là ngẫu nhiên cả. Cái mà chúng ta nghĩ rằng có một con số ngẫu nhiên tạo ra chẳng qua chỉ vì chúng ta "muốn như thế". Vì thực tế, nó đã được biết trước bởi input và thuật toán mất rồi. Nhân đây, cũng nói thêm về hai "mẹo" tạo số ngẫu nhiên mà chúng ta có được cho đến nay:

    - dựa vào "số ngẫu nhiên" trước đó và xem nó như một input để sinh ra những con "số ngẫu nhiên" sau này
    - sử dụng một phần cứng đặt biệt để tạo số ngẫu nhiên (seed).

    Đọc vào chắc bạn sẽ hình dung đến cấu trúc của blockchain, cấu trúc dữ liệu Linked List. Bản chất là các khối được liên kết với nhau thông qua hash.

    KPI quan trọng nhất cho công việc tạo ra một số ngẫu nhiên là làm cho nó "không thể nào dự đoán được". Người ta cố gắng thêm "muối", thêm "đường" ùm bà lằng vào để không ai có đủ khả năng dò ra nỗi input của bài toán. Nhưng cuối cùng phải thừa nhận rằng, chỉ cần biết được thuật toán, thì gần như biết được tất cả. Nhưng nói vậy bằng thừa, vấn đề hóc búa đáng quan tâm hơn là: "Liệu có tồn tại một sức mạnh tính toán nào đủ khả năng giải ngược bài toán từ output ra input trong thời gian mà chúng ta có thể chấp nhận được hay không?".

    Thế là sau nhiều thế kỉ tìm kiếm, người ta bắt đầu để ý tới khái niệm "máy tính lượng tử", và kì vọng sẽ mở ra những chân trời mới cho toán học và sự phát triển của nhân loại.

    Cho đến bài toán P chọi NP


    Khi đối diện với một bài toán bất kỳ trong mọi lĩnh vực, ở đây xét riêng về toán học, người ta không chỉ quan tâm bài toán ấy giải được hay không giải được, mà còn quan tâm mất bao lâu nếu giải được, nghĩa là quan tâm đến "độ khó" của bài toán. Giả sử, private key của ví bitcoin là một số biểu diễn bởi 256 bit. Vậy thì về lý thuyết thì ta sẽ có 2^256 private key. Nếu bạn là hacker và chơi trò "vét cạn" thì số lần thử chọn của bạn có thể lên đến 10^77 lần. Con số này gần với số ngôi sao chúng ta quan sát được (quá khủng khiếp và phi thực tế!).

    Diễn giải theo ngôn ngữ toán học, độ phức tạp được phân theo lớp. Trong đó, lớp P bao gồm những bài toán giải được trong thời gian đa thức, và nó được coi là lớp các bài toán có thể giải được trong thực tế, mà trên đây mình dùng chữ trong thời gian "chấp nhận" được. Còn lớp NP là lớp các bài toán có thể kiểm tra được lời giải đúng hay sai trong thời gian đa thức.

    Ví dụ, trò chơi sodoku là một bài toán thuộc lớp NP. Dưới góc độ lập trình, nó vô cùng khó khăn để giải quyết, nhưng để kiểm tra xem bảng sokudo đó có lời giải hay không thì chỉ cần một em bé lớp 2 phân biệt được các con số từ 0 đến 9.

    Câu hỏi đặt ra là: P = NP hay P khác NP. Nếu P = NP thì có nghĩa là bài toán nào có khả năng kiểm tra lời giải cũng có khả năng tìm ra lời giải. Tức là mọi bài toán thực tế (là bài toán mà ta có thể kiểm tra xem một lời giải là đúng hay sai) đều giải được dễ dàng. Nếu hôm nào đó, một "siêu anh hùng" xuất hiện và chứng minh P = NP thì không chỉ nhận được 1 triệu đô từ viện Clay (giải thưởng hiện tại) mà còn thay đổi toàn bộ nhận thức của nhân loại về bảo mật. Giao thức bảo mật với Public key hoàn toàn vô nghĩa và nhảm nhí. Về phương diện nào đó, siêu anh hùng giữ bí mật của riêng mình thì có thể "tạo ra bitcoin" muốn bao nhiêu cũng được. Điều đó không đáng sợ bằng, tất cả các giao dịch Internet đặt trong tình trạng bất ổn vì hoàn toàn có thể "cướp" được dễ dàng.

    "máy tính lượng tử" đã xuất hiện?


    Mình bỏ qua cách mà truyền thông tung hô, vì nó chỉ mang ý nghĩa marketing chứ không giải quyết nỗi lo sợ của chúng ta. Nếu giả sử tồn tại một mô hình máy tính hoàn toán khác với mô hình máy tính hiện tại và đủ khả năng giải quyết các bài toán NP trong thời gian đa thức, thì có hai trường hợp xảy ra.

    - Người ta bí mật kiểm soát nó và kiểm soát luôn cả khái niệm "cái gì mới thật sự là bí mật" trên internet.
    - Người ta công khai nó và toàn bộ ngành mật mã học phải định nghĩa lại rất nhiều thứ. Blockchain với cái xương sống là hàm băm sẽ phải chuyển hóa thành "một cái gì đó" mới mẻ hơn.

    Bài viết này không phải phim khoa học viễn tương, mọi thứ đang phát triển quá nhanh và cứ như đang rành rành ngay trước mắt chúng ta.
     
    TungNobi

    TungNobi Well-Known Member

  2. Thích Đu Đỉnh

    Thích Đu Đỉnh New Member

    Thích Đu Đỉnh
    Không hiểu bác đang nói cái quái gì cả :( cuối cùng là sao, bitcoin sẽ chết à?
     
    #2
    TungNobi likes this.
  3. TungNobi

    TungNobi Well-Known Member

    TungNobi
    Èo, trong bài em có nói câu nào là bitcoin sẽ chết đâu :)
     
    #3
  4. Truong Dat Long

    Truong Dat Long New Member

    Truong Dat Long
    Vậy từ kết thúc có ý gì vậy..mình không hiểu
     
    #4
  5. TungNobi

    TungNobi Well-Known Member

    TungNobi
    Trên lý thuyết và cả thực tế, không ai chứng minh được P = NP, cơ chế bảo mật và hệ thống blockchain vẫn bình an vô sự.
     
    #5

Share This Page